KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT

JOURNAL OF VETERINARY SCIENCE AND TECHNOLOGY

ISSN 1859 - 4751

Taäp XXVII Soá 4 - 2020

HOÄI THUÙ Y VIEÄT NAM

VIETNAM VETERINARY ASSOCIATION

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

MUÏC LUÏC
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• ĐỒNG NHỰT KHÁNH VÂN, VÕ TẤN ĐẠI
•

•
•

•

•

•
•

•

Ứng dụng kỹ thuật truyền máu trên chó tại Bệnh viện Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Tp. Hồ Chí Minh
NGUYỄN THỊ YẾN MAI, TRẦN NGỌC BÍCH, TRẦN VĂN THANH, HUỲNH THỊ HỒNG PHƯỢNG
Xác định và đánh giá độ tương đồng về đặc điểm di truyền học phân tử của genotype của CPV-2 gây
bệnh viêm ruột trên chó tại tỉnh Tiền Giang
NGUYỄN VĂN DŨNG, LÊ ĐINH HÀ THANH, LÊ VIỆT BẢO
Sự lưu hành huyết thanh kháng Coronavirus trên chó nuôi tại Thành phố Hồ Chí Minh
DIỆP THỊ DIỄM MY, TRẦN NGỌC BÍCH, TRẦN THỊ THẢO, NGUYỄN KHÁNH THUẬN,
HUỲNH KIM DIỆU
Bệnh Ca-rê trên chó tại thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp
PHAN THỊ HỒNG PHÚC, PHẠM THỊ TRANG, PHẠM THỊ PHƯƠNG LAN
Một số đặc điểm bệnh lý ở chó mắc bệnh Ca-rê khám và điều trị tại Bệnh xá thú y, Trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên
TRẦN NGỌC BÍCH, TRẦN THỊ THẢO, LÊ QUANG TRUNG, NGUYỄN THỊ MINH ANH, NGÔ
PHÚ CƯỜNG
Nghiên cứu bệnh Ehrlichia canis trên chó và đánh giá hiệu quả điều trị tại Bệnh xá Thú y, Đại học Cần Thơ
PHẠM NGỌC THẠCH, PHẠM THỊ LAN HƯƠNG
Một số chỉ tiêu lâm sàng và sinh lý máu ở chó được gây nhiễm Trypanosoma evansi thực nghiệm
CÔNG HÀ MY, LÊ THỊ LAN ANH, DƯƠNG ĐỨC HIẾU, TRẦN NAM TRIỀU, VŨ HOÀI NAM,
TRẦN THỊ KIM LAN, BÙI TRẦN ANH ĐÀO, BÙI KHÁNH LINH
So sánh hiệu quả của 2 phương pháp thu ấu trùng giun tròn ở chó
TRẦN HỮU CÔI, BÙI XUÂN PHƯƠNG, NGÔ QUANG ĐỨC, ĐINH THẾ DŨNG, PHẠM
THANH HẢI, NGUYỄN VĂN THANH
Đặc điểm khứu giác của giống chó bản địa dạng sói

5
11

20
25
31

37
44
51
56

NÂNG CAO - THAM KHẢO
• NGUYỄN VĂN DŨNG

Hội chứng sốt cấp tính giảm tiểu cầu
• NGUYỄN HƯƠNG QUỲNH, VÕ TẤN ĐẠI
Bệnh do Parvovirus trên chó: Cập nhật các phương pháp chẩn đoán, điều trị và các biến thể kháng nguyên
• VŨ KIM CHIẾN
Các xét nghiệm bổ sung khi chẩn đoán rối loạn dạ dày-ruột
• TRẦN ĐÌNH TỪ
Leptospira và Leptospirosis
• TRỊNH THỊ CẨM VÂN
Các rối loạn hành vi rối loạn cưỡng chế trên chó
• THÁI THỊ MỸ HẠNH
Viêm tụy trên chó, mèo
• THÁI THỊ MỸ HẠNH
Hội chứng bí tiểu trên mèo

62
67
73
77
88
90
95

TRAO ĐỔI KHKT - HOẠT ĐỘNG NGÀNH
• TRẦN ĐÌNH TỪ

97

Tầm quan trọng của thú cưng trong gia đình

3

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

MOÄT SOÁ ÑAËC ÑIEÅM BEÄNH LYÙ ÔÛ CHOÙ MAÉC BEÄNH CA-REÂ KHAÙM
VAØ ÑIEÀU TRÒ TAÏI BEÄNH XAÙ THUÙ Y, TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC NOÂNG LAÂM THAÙI NGUYEÂN
Phan Thị Hồng Phúc, Phạm Thị Trang, Phạm Thị Phương Lan
Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

TÓM TẮT
Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý ở chó mắc bệnh Ca-rê đã được thực hiện tại Bệnh xá Thú y,
trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu cho thấy chó mắc bệnh Ca-rê đều có các
biểu hiện bệnh lý lâm sàng, trong đó 100% chó mắc bệnh có biểu hiện sốt, biếng ăn, ủ rũ; 95,52% chó có
biểu hiện nôn mửa; 92,54% chó chảy dịch mũi xanh, viêm kết mạc mắt; 91,04% chó có biểu hiện tiêu chảy
phân màu cà phê; 80,60% chó có biểu hiện ho; 52,24% chó có nốt sài, sừng hóa gan bàn chân; 16,42% chó
có triệu chứng thần kinh. Bệnh tích đại thể bao gồm: phổi xuất huyết, tích dịch, có các nốt hoại tử màu
trắng; ruột non xuất huyết, niêm mạc bị bào mỏng; gan, thận sưng; lách xuất huyết, có các đám hoại tử ở
rìa lách; hạch sưng to, xuất huyết đỏ sẫm; não sung huyết; tim nhão, tích nước xoang bao tim. Bệnh tích
vi thể tập trung chủ yếu ở phổi, ruột, hạch lympho, trong đó tất cả các tiêu bản kiểm tra đều có sự thâm
nhiễm tế bào viêm. Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố, số lượng bạch cầu, tỷ lệ bạch cầu trung tính, bạch
cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm, bạch cầu đơn nhân của chó mắc bệnh Ca-rê giảm hơn so với chó khỏe. Tỷ
lệ bạch cầu đa nhân trung tính ở chó bệnh tăng so với chó khỏe.
Từ khóa: Chó, bệnh Ca-rê, bệnh lý, Thái Nguyên.

Pathological characteristics of distemper disease in dogs diagnosed and treated
at the Veterinary clinic of Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry
Phan Thi Hong Phuc, Pham Thi Trang, Pham Thi Phuong Lan

SUMMARY
This study aimed to study on some pathological characteristics in the dogs infected with distemper
disease was carried out at the Veterinary clinic, Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry. The
studied results showed that all of the dogs infected with this disease had the clinical symptoms, of which 100%
of the infected dogs presented several manifestations, such as: fever, anorexia, cheerless; 95.52% of the
infected dogs exposed the sign of vomiting; 92.54% of those showed green nasal discharge, conjunctivitis;
91.04% of the infected dogs presented coffee-colored diarrhea; 80.60% of the infected dogs had coughing
symptoms; 52.24% of the infected dogs appeared nodules and hyperkeratosis of the paw pads; 16.42%
of the infected dogs had neurological symptoms. The gross lesions manifested pulmonary hemorrhage,
edema, white necrotic nodules, hemorrhagic small intestine with thin-walled mucosa, swollen liver and
kidney, hemorrhagic spleen with necrotic nodules at the peripheral area, swollen ganglions with dark red
hemorrhage, congestive brain, and flaccid heart with pericarditis. The histological lesions focused mainly
in the lungs, intestines, lymph nodes. All of the examined samples had inflammatory cellular infiltration.
The number of red blood cells and hemoglobin, white blood cells, neutrophils, eosinophils, basophils,
monocytes of the dogs infected with canine distemper disease was lower than those of the healthy dogs.
The proportion of neutrophils in the infected dogs increased in comparison with the healthy dogs.
Keywords: Dog, distemper disease, pathology, Thai Nguyen province.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

dịch bệnh cũng không ngừng gia tăng. Một trong

Trong những năm trở lại đây phong trào nuôi
chó tại Thái Nguyên phát triển mạnh, cùng với đó

các bệnh phổ biến nhất ở chó là bệnh Ca-rê. Bệnh
Ca-rê hay bệnh sài sốt ở chó là một bệnh truyền

31

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

nhiễm cấp tính nguy hiểm thường xảy ra ở chó,
lây lan nhanh và tỷ lệ chết rất cao. Bệnh do virus
Ca-rê (Canine distemper virus/CDV) gây ra. Virus
tấn công vào cơ thể chó và một số loài động vật
mẫn cảm khác gây nên rối loạn ở đường hô hấp,
tiêu hóa, hệ thần kinh, chứng sừng hóa ở gan bàn
chân và các rối loạn toàn thân khác (Appel M. J.
và Summers B. A., 1995). Bệnh lây lan mạnh, có
triệu chứng lâm sàng dễ nhầm với các bệnh khác
trên chó. Mặc dù là bệnh phổ biến ở chó, nhưng
từ trước tới nay chưa có một báo cáo hay một
nghiên cứu nào về bệnh Ca-rê trên chó tại địa bàn
tỉnh Thái Nguyên. Xuất phát từ thực tế trên, nhằm
giảm thiệt hại do bệnh gây ra, bổ sung vào các tài
liệu nghiên cứu và đưa ra cái nhìn tổng quan về
bệnh trên địa bàn tỉnh, chúng tôi tiến hành nghiên
cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh Ca-rê trên
chó đến khám và điều trị tại Bệnh xá Thú y, trường
Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

2.4. Phương pháp nghiên cứu

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU

- Làm tiêu bản vi thể tổ chức học theo quy
trình tẩm đúc bằng parafin, nhuộm Haematoxilin
– Eosin (HE) thường quy.

2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
Địa điểm nghiên cứu: Bệnh xá Thú y, khoa
Chăn nuôi-Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái
Nguyên, thành phố Thái Nguyên.
Thời gian nghiên cứu: tháng 1/2019 - 12/2019.

- Xác định chó mắc bệnh Ca-rê bằng bộ kít
chẩn đoán nhanh CDV Ag Test Kit Careside của
Hàn Quốc.
- Khám lâm sàng chó mắc bệnh: đo nhiệt độ
cơ thể bằng nhiệt kế thủy ngân ở trực tràng, ngày
2 lần vào lúc 7 giờ sáng và 5 giờ chiều. Tần số hô
hấp được kiểm tra bằng phương pháp quan sát sự
lên xuống của cơ vùng ngực. Tần số tim được đo
bằng ống nghe đếm nhịp tim trong một phút.
- Mổ khám, quan sát bệnh tích đại thể: cố định
chó bệnh trên bàn mổ, mổ khám bộc lộ các cơ
quan trong xoang ngực, xoang bụng, xoang chậu,
hộp sọ và não,… để quan sát.
- Xét nghiệm các chỉ tiêu sinh lý máu: lấy
2ml máu/con, đưa vào ống bảo quản có chứa chất
chống đông, sau đó phân tích các chỉ tiêu sinh lý
máu bằng máy NCC – 2310.

2.5. Xử lý số liệu
Số liệu thu thập được được xử lý bằng phương
pháp thống kê sinh học theo tài liệu của Nguyễn
Xuân Trạch, Đỗ Đức Lực (2016) và phần mềm
Microsoft Excel 2010.

2.2. Đối tượng nghiên cứu

III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Chó đến khám và điều trị tại Bệnh xá Thú y,
khoa Chăn nuôi -Thú y, trường Đại học Nông Lâm
Thái Nguyên, thành phố Thái Nguyên, nghi mắc
bệnh Ca-rê.

3.1. Triệu chứng lâm sàng của chó mắc bệnh
Ca-rê

2.3. Nội dung nghiên cứu
- Triệu chứng lâm sàng của chó mắc bệnh Ca-rê
- Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố của chó bị
bệnh Ca-rê
- Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu của
chó bị bệnh Ca-rê
- Bệnh tích đại thể của chó mắc bệnh Ca-rê
- Bệnh tích vi thể chủ yếu của chó mắc bệnh
Ca-rê.

32

Kết quả bảng 1 cho thấy, 67 chó mắc bệnh Ca-rê
đều có các biểu hiện lâm sàng, trong đó 100% chó
mắc bệnh có biểu hiện sốt, biếng ăn, ủ rũ; 95,52%
chó có biểu hiện nôn mửa; 92,54% chó chảy dịch
mũi xanh, viêm kết mạc mắt; 91,04% chó có biểu
hiện tiêu chảy phân màu cà phê; 80,60% chó có
biểu hiện ho; 52,24% chó có nốt sài, sừng hóa gan
bàn chân; 16,42% chó có triệu chứng thần kinh.
Kết quả nghiên cứu của chúng tôi tương đồng với
kết quả nghiên cứu của Nguyễn Thị Lan và cs. (2015),
chó được gây nhiễm với virus Ca-rê cường độc có
biểu hiện triệu chứng lâm sàng như sau: sốt 39,13oC
ở ngày thứ ba, 40,37oC ở ngày thứ năm, nôn mửa

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

Bảng 1. Triệu chứng lâm sàng của chó mắc bệnh Ca-rê (n= 67)
STT

Số chó có triệu chứng (con)

Tỷ lệ (%)

1

Sốt

Triệu chứng

67

100

2

Biếng ăn, ủ rũ

67

100

3

Nôn mửa

64

95,52

4

Viêm kết mạc mắt

62

92,54

5

Chảy dịch mũi xanh

62

92,54

5

Tiêu chảy phân màu cà phê

61

91,04

6

Ho

54

80,60

7

Sừng hóa gan bàn chân

35

52,24

8

Nốt sài

35

52,24

9

Triệu chứng thần kinh

11

16,42

(95,12%), ho, viêm phổi, rối loạn hô hấp (90,24%),
biếng ăn, ủ rũ (97,56%), mắt kèm nhèm, chảy dịch
mũi xanh, nổi mụn trên da, sừng hóa gan bàn chân
(51%), triệu chứng thần kinh (17,07%).

mũi xanh, viêm kết mạc mắt, phân tiêu chảy màu cà
phê, nổi mụn trên da, sừng hóa gan bàn chân và triệu
chứng thần kinh, đây là các thông tin cơ bản giúp các
bác sĩ thú y bước đầu chẩn đoán sơ bộ về bệnh.

Như vậy chó mắc bệnh Ca-rê đều có các biểu hiện
đặc trưng như: biếng ăn, ủ rũ, ho, nôn mửa, chảy dịch

3.2. Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố của
chó bị bệnh Ca-rê

Bảng 2. Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố của chó bị bệnh Ca-rê
STT

Chỉ tiêu theo dõi

Chó khoẻ (n=15)
X±m
6,07 ± 0,17

Chó bệnh (n=15)
X±m
4,15 ± 0,22

13,97 ± 0,12

11,28 ± 0,11

40,11 ± 0,49

31,87 ± 0,35

1

Số lượng hồng cầu (triệu/mm3)

2

Hàm lượng huyết sắc tố (g/l)

3

Tỷ khối hồng cầu (%)

4

Thể tích trung bình của hồng cầu (µm )

62,52 ± 0,21

44,89 ± 0,69

5

Lượng huyết sắc tố trung bình của hồng cầu (pg)

23,37 ± 0,18

16,79 ± 0,18

6

Nồng độ huyết sắc tố trung bình của hồng cầu (%)

33,13 ± 0,15

19,15 ± 0,27

3

Kết quả ở bảng 2 cho thấy chó bệnh có số lượng
hồng cầu trung bình là 4,15 triệu/mm3, giảm so với
chó khoẻ (6,07 triệu/mm3). Hàm lượng huyết sắc tố
chó bệnh (11,28 g/l) giảm hơn so với chó khỏe (13,97
g/l). Tỷ khối hồng cầu của chó bệnh có giá trị trung
bình là 31,87% thấp hơn so với chó khỏe là 40,11%.
Thể tích trung bình hồng cầu ở chó bệnh (44,89 µm3)
giảm so với chó khoẻ (62,52 µm3). Lượng huyết sắc
tố trung bình của hồng cầu ở chó bệnh là 16,79 pg,
giảm so với chó khỏe là 23,37 pg. Nồng độ huyết sắc
tố trung bình của hồng cầu ở chó bệnh (19,15%) thấp
hơn so với chó khỏe (33,13%).

Theo Nguyễn Thị Ngân và cs. (2016), số lượng
hồng cầu bình quân của chó khỏe là 6,5 triệu/
mm3, dao động từ 5,6 – 7,4 triệu/mm3, số gram
hemoglobin trong 100ml máu ở chó khỏe trung bình
là 13,6g/100ml. Khi chó bị mất máu các chỉ số hồng
cầu và hàm lượng huyết sắc tố, thể tích, tỷ khối hồng
cầu, lượng huyết sắc tố trung bình và nồng độ huyết
sắc tố trung bình của hồng cầu sẽ giảm.
Kết quả nghiên cứu về lượng huyết sắc tố trung
bình của hồng cầu và nồng độ huyết sắc tố trung
bình của hồng cầu của Shah và cs. (2013) cho thấy

33

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

ở chó mắc bệnh Ca-rê các chỉ số này đều giảm và
có sự khác nhau rõ rệt.
Từ kết quả này cho thấy chó mắc bệnh Ca-rê bị
sốt cao, xuất huyết do vậy các chỉ số về hồng cầu

và huyết sắc tố sẽ giảm.

3.3. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu
của chó bị bệnh Ca-rê

Bảng 3. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu của chó mắc bệnh Ca-rê
STT

Chỉ tiêu theo dõi

Chó khoẻ (n=15)
X±m

Chó mắc bệnh (n=15)
X±m

1

Số lượng bạch cầu (nghìn/mm3)

7,12 ± 0,15

4,73 ± 0,12

2

Bạch cầu đa nhân trung tính (%)

58,05 ± 0,09

63,74 ± 0,06

3

Bạch cầu ái toan (%)

6,87 ± 0,09

5,31 ± 0,06

4

Bạch cầu ái kiềm (%)

0,61 ± 0,03

0,52 ± 0,04

5

Bạch cầu Lympho (%)

29,32 ± 0,21

25,52 ± 0,12

6

Bạch cầu đơn nhân (%)

5,32 ± 0,05

3,51 ± 0,05

Kết quả ở bảng 3 cho thấy số lượng bạch
cầu ở chó bệnh (4,73 nghìn/mm3) giảm so với
chó khỏe (7,12 nghìn/mm3). Bạch cầu giảm có
thể do chó mắc bệnh bị viêm, nhiễm trùng cấp
tính dẫn tới sự suy giảm nghiêm trọng số lượng
bạch cầu. Tỷ lệ bạch cầu trung tính, bạch cầu
ái toan, bạch cầu ái kiềm, bạch cầu đơn nhân ở
chó bệnh đều giảm so với chó khỏe. Tỷ lệ bạch
cầu đa nhân trung tính ở chó bệnh tăng so với
chó khỏe. Sự gia tăng số lượng bạch cầu trung
tính chứng tỏ chó đang bị nhiễm trùng, điều
này có thể được giải thích do cơ chế sinh bệnh
của bệnh Ca-rê. Kết quả nghiên cứu của Shah
và cs. (2013) cho biết khi chó mắc bệnh Ca-rê
thì tỷ lệ bạch cầu trung tính là 77,5%, tăng hơn

so với chó khỏe.

3.4. Bệnh tích đại thể của chó mắc bệnh
Ca-rê
Kết quả mổ khám chó mắc bệnh cho thấy,
100% chó có bệnh tích phổi xuất huyết, tích
dịch, có các nốt hoại tử màu trắng. Kết quả kiểm
tra bệnh tích phổi phù hợp với triệu chứng lâm
sàng quan sát được trên các chó với biểu hiện
là ho nhiều và có nhiều dịch mũi chảy ra. Bệnh
tích ở đường tiêu hóa dao động trong khoảng
66,67 đến 93,33%, tùy từng cơ quan. Quá trình
mổ khám chó mắc bệnh thấy: Ruột non xuất
huyết, niêm mạc bị bào mỏng, gan, thận sưng,
lách xuất huyết, có các đám hoại tử ở rìa lách.

Bảng 4. Các tổn thương đại thể chủ yếu của chó mắc bệnh Ca-rê (n=15)
STT

34

Tổn thương đại thể

Số chó có tổn thương
(con)

Tỷ lệ
(%)

1

Phổi xuất huyết, tích dịch, có các đám hoại tử màu trắng

15

100

2

Ruột non xuất huyết, niêm mạc bị bào mỏng

14

93,33

3

Hạch lâm ba sưng to, xuất huyết màu đỏ sẫm

15

100

4

Tim nhão, xoang bao tim tích nước

8

53,33

5

Thận sưng

11

73,33

6

Gan sưng

11

73,33

7

Não sung huyết

6

40,00

8

Lách xuất huyết, có các đám hoại tử ở rìa lách

10

66,67

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

Chó mắc bệnh làm cho ruột đầy hơi, niêm mạc
ruột bị bong tróc, xuất huyết, các mảnh bong
tróc và máu thải ra ngoài theo phân làm cho
phân có mùi đặc trưng do sự phân hủy của máu
và các tổ chức bong tróc từ thành ruột. 100%
chó mắc bệnh có hạch vùng đầu cổ, hạch dưới
hàm, hạch màng treo ruột sưng to, xuất huyết
đỏ sẫm; 66,67% chó sung huyết não; 53,33%
chó tim nhão, tích nước xoang bao tim.

ở các cơ quan như phổi, ruột, gan, lách, thận,
tim, não và hạch lympho. Trong đó, mức độ
biến đổi ở các cơ quan khác nhau ở các chó
mắc bệnh là khác nhau phụ thuộc vào số lượng,
độc lực của chủng virus, tuổi và trạng thái miễn
dịch của từng con chó. Kết quả nghiên cứu của
chúng tôi phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn
Thị Lan và cs. (2012), Nguyễn Thị Ngân và cs.
(2019).

Kết quả bảng 4 cho thấy bệnh tích đại thể
của các chó mắc bệnh Ca-rê tập trung chủ yếu

3.5. Tổn thương vi thể chủ yếu của chó mắc
bệnh Ca-rê

Bảng 5. Tổn thương vi thể ở một số cơ quan của chó mắc bệnh Ca-rê (n=13)
Cơ quan
kiểm tra

Số tiêu bản
có tổn thương

Tỷ lệ (%)

Phổi

13

100

- Thâm nhiễm tế bào viêm
- Vách phế quản tổn thương

Ruột

13

100

- Niêm mạc ruột xuất huyết
- Tuyến ruột tăng tiết
- Thâm nhiễm tế bào viêm

Hạch lâm ba

13

100

- Thâm nhiễm tế bào viêm
- Hạch lympho xuất huyết

Não

3

23,07

- Sung huyết đại não
- Thâm nhiễm tế bào viêm

Tim

6

46,15

- Mô kẽ cơ tim xuất huyết
- Thâm nhiễm tế bào viêm

Thận

11

84,62

- Tế bào nội mạc huyết quản thận tăng sinh
- Thâm nhiễm tế bào viêm

Gan

13

100

Các tổn thương vi thể chủ yếu

- Tế bào gan thoái hóa
- Thâm nhiễm tế bào viêm

Kết quả bảng 5 cho thấy, tỷ lệ tiêu bản có tổn
thương khác nhau ở các cơ quan, đặc biệt các cơ
quan như ruột, phổi, hạch lympho chiếm tỷ lệ cao,
trong đó tổn thương vi thể ở phổi: thâm nhiễm tế
bào viêm, vách phế quản tổn thương (100%), các
tổn thương vùng viêm tăng sinh không đều, tổn
thương nặng nhất ở phế quản và vùng xung quanh,
vùng tổn thương và vùng lành xen kẽ nhau, tăng
sinh lâm ba cầu, bạch cầu đa nhân trung tính xâm
nhiễm. Pope và cs. (2016) nghiên cứu trên chó
mắc bệnh Ca-rê cho biết phổi chó mắc bệnh Ca-rê
có sự xâm nhiễm tế bào viêm, xuất huyết.

trình viêm do virus tấn công làm cho lông nhung
bị đứt nát dẫn đến hoại tử, xơ hóa, tế bào biểu mô
ruột bị thoái hóa và chết.

Ở ruột: niêm mạc ruột xuất huyết, tuyến ruột
tăng tiết, thâm nhiễm tế bào viêm (100%) Quá

Nguyễn Thị Ngân và cs. (2019) nghiên cứu về
chó mắc bệnh Ca-rê cho biết các bệnh tích vi thể

Ở hạch lâm ba: thâm nhiễm tế bào viêm, hạch
lympho xuất huyết (100%). Não: sung huyết đại
não, thâm nhiễm tế bào viêm (23,07%). Tim: mô
kẽ cơ tim xuất huyết, thâm nhiễm tế bào viêm
(46,15%). Thận: tế bào nội mạc huyết quản thận
tăng sinh, thâm nhiễm tế bào viêm (84,62%). Gan:
tế bào gan thoái hóa, thâm nhiễm tế bào viêm
(100%).

35

KHOA HỌC KỸ THUẬT THÚ Y TẬP XXVII SỐ 4 - 2020

đều có sự thâm nhiễm tế bào viêm, các tổn thương
khác gồm: phổi tổn thương; ruột tổn thương, lông
nhung ruột đứt nát; hạch, gan, thận viêm; não sưng
và xuất huyết. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi
phù hợp với nghiên cứu này.

IV. KẾT LUẬN
Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý ở chó mắc
bệnh Ca-rê đến khám và điều trị bệnh tại Bệnh xá
Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên,
chúng tôi có một số kết luận sau:
- Chó mắc bệnh Ca-rê đều có các biểu hiện lâm
sàng điển hình, trong đó 100% chó mắc bệnh có
biểu hiện sốt, biếng ăn, ủ rũ; 95,52% chó có biểu
hiện nôn mửa; 92,54% chó chảy dịch mũi xanh,
viêm kết mạc mắt; 91,04% chó có biểu hiện tiêu
chảy phân màu cà phê; 80,60% chó có biểu hiện
ho; 52,24% chó có nốt sài, sừng hóa gan bàn chân;
16,42% chó có triệu chứng thần kinh.
- Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố, số lượng
bạch cầu, tỷ lệ bạch cầu trung tính, bạch cầu ái toan,
bạch cầu ái kiềm, bạch cầu đơn nhân của chó mắc
bệnh Ca-rê giảm hơn so với chó khỏe. Tỷ lệ bạch cầu
đa nhân trung tính ở chó bệnh tăng so với chó khỏe.
- Bệnh tích đại thể bao gồm: phổi xuất huyết,
tích dịch, có các nốt hoại tử màu trắng; ruột non
xuất huyết, niêm mạc bị bào mỏng; gan, thận
sưng; lách xuất huyết, có các đám hoại tử ở rìa
lách; hạch sưng to, xuất huyết đỏ sẫm; não sung
huyết; tim nhão, tích nước xoang bao tim.
- Bệnh tích vi thể tập trung chủ yếu ở phổi,
ruột, hạch lympho. Trong đó tất cả các tiêu bản
kiểm tra đều có sự thâm nhiễm tế bào viêm.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Thị Lan và Khao Keonam, 2012. Đặc
điểm bệnh lý của chó Phú Quốc mắc bệnh Care
và ứng dụng kỹ thuật miễn dịch huỳnh quang
để chẩn đoán bệnh. Tạp chí Khoa học và Phát
triển, 10(6), tr. 913 - 918.
2. Nguyễn Thị Lan, Bounheuang Sihoungvanh,
Nguyễn Thị Yến và Nguyễn Hữu Nam, 2015. Một
số đặc điểm bệnh lý của chó được gây bệnh thực

36

nghiệm bằng chủng virus Care (CDV - 768). Tạp
chí Khoa học và Phát triển, 13(1), tr. 56 - 64.
3. Nguyễn Thị Ngân, Phan Thị Hồng Phúc, Nguyễn
Quang Tính, 2016. Giáo trình Chẩn đoán bệnh
thú y. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
4. Nguyễn Thị Ngân, Phan Thị Hồng Phúc, Phạm
Diệu Thùy, Cao Thị Trang, 2019. Triệu chứng
và bệnh tích ở chó mắc bệnh Care tại thành phố
Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang và biện pháp phòng
trị. Tạp chí Khoa học Công nghệ Đại học Thái
Nguyên, số 197 (04), tr. 87 -94.
5. Trần Văn Nên, Nguyễn Thị Lan, Nguyễn Văn
Thanh và Nguyễn Hữu Nam, 2016. Một số chỉ
tiêu lâm sàng, sinh lý máu và đặc điểm bệnh lý
chủ yếu của chó lai Becgie mắc bệnh Care trên
địa bàn Hà Nội. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật
Thú y. 23 (8). tr. 21-28.
6. Nguyễn Văn Thanh, Vũ Như Quán, Sử Thanh
Long và Nguyễn Đức Trường, 2016. Bệnh của
chó ở Việt Nam và biện pháp phòng trị. NXB
Nông nghiệp, Hà Nội.
7. Nguyễn Xuân Trạch, Đỗ Đức Lực, 2016. Giáo
trình phân tích số liệu thí nghiệm và công bố
kết quả nghiên cứu chăn nuôi. NXB Đại học
Nông nghiệp, 2016.
8. Appel M. J., Summer B.A., 1995. Pathologennicity
of mobillivirusses for terrestrial carnivores.
Veterinary Microbiol, Vol 44, pp. 187 - 191.
9. Pope J. P., D. L. Miller, M. C. Riley, E. Anis
and R. P. Wilkes, 2016. Characterization of a
novel Canine distemper virus causing disease
in wildlife. Journal of Veterinary Diagnostic
Investigation, Vol 28 (5), pp. 506 - 13.
10. Shah S. A., N. Sood, N. Wani, K. Gupta
and A. Singh, 2013. Haemato - biochemical
changes in canine parvoviral infection. Indian
Journal of Veterinary Pathology, Vol 37 (2),
pp. 131 - 133.
Ngày nhận 14-4-2020
Ngày phản biện 14-5-2020
Ngày đăng 1-6-2020